مذاکرات به کجا رسید
مرور یک هفته پرپیچوخم
هفتهای که پشت سر گذاشتیم، یکی از شلوغترین و حساسترین مقاطع سال ۱۴۰۴ برای ایران بود. از میز مذاکره در ژنو تا راهپلههای دانشگاه شریف و اظهارات تند سناتورهای آمریکایی، هر روز این هفته خبری تازه و سرنوشتساز در صدر اخبار قرار داشت. اگر این هفته را از دست دادهاید، نگران نباشید؛ این مرور سریع، شما را به متن و حاشیه مهمترین رویدادها میبرد.
🕊️ ۱. دیپلماسی در مرز توافق؛ مذاکرات به ایستگاه سوم رسید
مهمترین خبر هفته، بدون شک دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو بود که با میانجیگری عمان و حضور رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، برگزار شد. بر اساس گزارشها، قرار است ایران یک «بسته پیشنهادی» جدید به طرف آمریکایی ارائه دهد .
جزئیات این بسته در رسانهها چیست؟
- کاهش سطح غنیسازی: ایران آمادگی خود را برای کاهش سطح غنیسازی به پایینترین حد ممکن اعلام کرده است .
- انتقال اورانیوم: اورانیوم غنیشده فعلی ایران، که محل اختلاف با آژانس و آمریکاست، احتمالاً به کشوری ثالث مانند عمان منتقل و تحت نظارت آژانس نگهداری خواهد شد .
- امتیازات اقتصادی: در مقابل، انتظار میرود آمریکا بخش قابل توجهی از تحریمهای اعمالشده از سال ۲۰۱۸ را لغو کند. حتی صحبت از سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در صنعت نفت و گاز ایران مطرح شده است .
حسن هانیزاده، کارشناس مسائل بینالملل، در این باره به «اعتماد» گفت: «به نظر میرسد امریکاییها به این جمعبندی رسیدهاند که متوقف کردن کامل فرآیند غنیسازی در ایران عملاً امکانپذیر نیست. در نتیجه، بحث اصلی اکنون بر سر سطح و درصد غنیسازی است» . او همچنین تأکید کرد که مسائل موشکی و منطقهای از دستور کار مذاکرات خارج شده که این را میتوان نوعی پیروزی سیاسی برای ایران ارزیابی کرد .
⚔️ ۲. کارتهای نظامی روی میز؛ از تهدید تا «بلوف سیاسی»
در مقابل میز مذاکره، واشنگتن صحنه دیگری را نیز به راه انداخته بود. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، روز دوشنبه در اظهاراتی تأکید کرد که «همه گزینهها روی میز است» و ایران باید به توافق برسد .
اما در پشت صحنه، اخبار ضد و نقیضی منتشر شد. پایگاه آکسیوس گزارش داد که ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در جلسات داخلی به دونالد ترامپ در مورد خطرات یک درگیری طولانیمدت و تلفات سنگین نیروهای آمریکایی هشدار داده است . ترامپ اما بلافاصله این گزارشها را رد کرد و در شبکه اجتماعی خود نوشت: «اگر تصمیمی برای اقدام نظامی علیه ایران گرفته شود، نظر ژنرال کین این است که چنین اقدامی بهراحتی قابل پیروزی خواهد بود» .
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه و از چهرههای تندرو، نیز در مصاحبهای جنجالی گفت: «در نهایت باید آیتالله را از میان برداریم» و او را یک «نازی مذهبی» خواند .
با این حال، کارشناسان معتقدند گزینه نظامی در حال کمرنگ شدن است. هانیزاده در این باره گفت: «به نظر میرسد ایده حمله محدود صرفاً یک بلوف سیاسی بوده و در حال حاضر از دستور کار خارج شده است» .
🏛️ ۳. ایرانِ داخل؛ از دانشگاه تا پیامکهای جنجالی
در داخل کشور، هفته جاری با التهاباتی در فضای دانشگاهی همراه بود. در دانشگاه صنعتی شریف، تصاویری از درگیری دانشجویان معترض و اعضای بسیج منتشر شد. بر اساس گزارشها، دانشجویان با اعدام نمادین یک موش (اشاره به لقب «موشعلی» برای رهبر جمهوری اسلامی) شعارهایی علیه حکومت سر دادند .
همچنین در روزهای اخیر، برخی شهروندان ایرانی پیامکی با این محتوا دریافت کردند: «به مردم ستمدیده ایران: رئیسجمهور آمریکا مرد عمل است. به زودی خواهید دید.» خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه، این اتفاق را ناشی از «هک شدن یکی از سامانههای ارسال انبوه پیامک تبلیغاتی» دانست و اعلام کرد که این پیام برای حدود ۵۰ هزار شماره ارسال شده است .
🌍 ۴. بازتابهای منطقهای و جهانی
تحولات ایران بازتاب گستردهای در منطقه و جهان داشت:
- نیروی دریایی آمریکا: ناو هواپیمابر یواساس جرالد فورد، بزرگترین ناو جنگی جهان، در بحبوحه تنشها در بندر حیفا پهلو گرفت .
- میانجیگری عربستان: همزمان با مذاکرات، رسانهها از سفر خالد بنسلمان، وزیر دفاع عربستان، به تهران و احتمال میانجیگری ریاض در گفتگوهای ایران و آمریکا خبر دادند .
- چین و روسیه: در نشست شورای امنیت سازمان ملل، نمایندگان روسیه و چین از مواضع ایران حمایت کرده و اساس برگزاری جلسه اضطراری را اتلاف وقت دانستند .
📌 جمعبندی؛ در آستانه تصمیمات بزرگ
مرور اخبار این هفته نشان میدهد که همه چیز به سمت یک «تصمیم بزرگ» در حال حرکت است. از یک سو، مذاکرات ژنو میتواند راهگشای توافقی جدید و لغو تحریمها باشد. از سوی دیگر، فضای تهدید و فشار همچنان ادامه دارد.
آنچه مسلم است، این روزها برای آینده ایران بسیار سرنوشتساز است. دور سوم مذاکرات ژنو که احتمالاً با حضور مستقیم عراقچی و ویتکاف برگزار شود، میتواند نقطه عطفی در روابط تهران و واشنگتن باشد. همانطور که کارشناسان میگویند، «مذاکرات پیشرو بیش از آنکه صرفاً یک گفتوگوی هستهای باشد، آزمونی برای سنجش اراده و درک متقابل دو کشور است» .
حال باید دید در روزهای آینده، کدام سناریو محقق خواهد شد: توافقی که منطقه را از خطر جنگ دور کند، یا ادامه بنبست و تنشهای فزاینده؟
اگر این مطلب را پسندیدید لطفا بر روی دکمه لایک کلیک کنید :