یک هفته پرتنش بر بازار نفت و نفتکشها
آینه خلیج فارس و وضعیت انتقال نفت
۱. بازخورد بازارها: جهش قیمت نفت و اجارههای نجومی
آغاز سال میلادی ۲۰۲۶ برای بازار نفت، قویترین شروع از سال ۲۰۲۲ بوده است . علت اصلی این شوک، تمرکز جهان بر تحولات خلیج فارس و تنگه هرمز است. این هفته، قیمت نفت برنت به بالاترین سطح خود در هفت ماه گذشته، یعنی بیش از ۷۲ دلار در هر بشکه رسید و برخی تحلیلگران از احتمال وجود حق بیمه ریسک تا سقف ۱۰ دلار سخن گفتند . این افزایش قیمت که از پایان سال گذشته تاکنون حدود ۱۸ درصد رشد داشته، بازخورد مستقیم ترس بازار از مختل شدن جریان نفت از این شاهرگ حیاتی انرژی جهان است .
اما این بازخورد فقط به خود نفت محدود نشد. بازار کشتیرانی نیز به شدت تحت تأثیر قرار گرفت. نرخ اجاره روزانه نفتکشهای فوقسنگین (VLCC) در مسیر غرب آسیا به چین به بیش از ۱۵۰ هزار دلار رسیده که بالاترین سطح از زمان همهگیری کروناست . بلومبرگ در گزارشی اعلام کرد که همین حالا و پیش از وقوع هر درگیری، این نرخها سه برابر شده است . معاملهگران برای پوشش ریسک خود در برابر احتمال تشدید تنشها، با شتاب در حال خرید قراردادهای آتی و اختیار معامله هستند و نوسانات بازار به بالاترین سطح از زمان آخرین بمباران ایران توسط آمریکا در ژوئن ۲۰۲۵ رسیده است .
۲. بازخورد بینالمللی: توقیفها، تهدیدها و احتیاط راهبردی
اخبار این هفته نشاندهنده یک جنگ پنهان اما تمامعیار علیه ناوگان موسوم به «ناوگان سایه» است. آمریکا به طور جدی سیاست شناسایی و توقیف نفتکشهایی را که نفت ایران را جابهجا میکنند، دنبال میکند . اخیراً مواردی از توقیف این کشتیها توسط آمریکا، هند و مالزی گزارش شده است؛ کشتیهایی که همواره نام، اسناد و پرچم خود را تغییر میدهند تا از تحریمها بگریزند .
با این حال، مهمترین بازخورد سیاسی این هفته، یک «دست نگهداشتن راهبردی» بود. روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که مقامات آمریکایی در کاخ سفید به رغم بحث در مورد توقیف نفتکشهای حامل نفت ایران، به دلیل نگرانی از «انتقام تقریباً قطعیِ تهران» و تأثیر آن بر بازارهای جهانی نفت، فعلاً از این کار صرفنظر کردهاند . این گزارش میافزاید که ایران احتمالاً میتواند با توقیف تانکرهای متحدان آمریکا یا حتی مینگذاری در تنگه هرمز (که ۲۵ درصد از عرضه نفت جهان از آن عبور میکند) واکنش نشان دهد و این سناریو به یک طوفان سیاسی برای کاخ سفید تبدیل خواهد شد .
۳. بازخورد داخلی: آمادگی و مقابله با قاچاق
در داخل کشور نیز تحولات مرتبط با نفتکشها بازخورد خود را نشان داد. رئیس کل دادگستری استان هرمزگان جزئیات توقیف یک نفتکش خارجی حامل ۴ میلیون لیتر سوخت قاچاق به ارزش ۲۰۰ میلیارد تومان در آبهای خلیج فارس را تشریح کرد . نکته جالب توجه در این گزارش، اشاره او به «بازخورد کارها» بود. به گفته وی، در نتیجه اقدامات گسترده برای مقابله با قاچاق سوخت، امسال نسبت به سال گذشته ۸۰۰ میلیون لیتر کاهش مصرف سوخت غیر نیروگاهی داشتهایم که ارزش آن حدود ۳۲ هزار میلیارد تومان است . این آمار نشاندهنده بازخورد مثبت اقدامات انتظامی و قضایی بر الگوی مصرف است.
جمعبندی: پرسش میلیارد دلاری
در مجموع، آنچه این هفته در خلیج فارس گذشت، یک میدان آزمایش برای نظریه «بازخورد» بود. تهدیدها و توقیفها، بازخورد خود را در قالب افزایش بیسابقه قیمت نفت و کرایه کشتیها نشان دادند. این افزایش قیمت و نگرانی از اختلال در بازار، خود به عاملی برای احتیاط بیشتر در عرصه سیاسی تبدیل شد. به گفته راب تامل، مدیر پرتفوی در شرکت تورتویس کپیتال ادوایزرز، «در حال حاضر تمرکز کاملاً بر ایران و آنچه برای تنگه هرمز رخ میدهد است. این همان پرسش میلیارددلاری است.»
اگر این مطلب را پسندیدید لطفا بر روی دکمه لایک کلیک کنید :